polski angielski
 
Signum Biuro Aktuarialne Sp. z o.o.
ul. Wojciechowskiego 40/72
02-495 Warszawa

tel: (22) 635 45 34   fax: (22) 213 19 60

Aktualności

2017-12-21

Podstawy prawne tworzenia aktuarialnych rezerw na świadczenia pracownicze

Kiedy należy tworzyć rezerwy aktuarialne na świadczenia pracownicze

Kto i kiedy powinien tworzyć rezerwy aktuarialne na świadczenia pracowniczeKoniec roku to w wielu firmach okres przygotowań do zamknięcia roku bilansowego. Jednym z jego elementów jest wyznaczenie rezerw na świadczenia pracownicze, przede wszystkim na nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne, rentowe i pośmiertne. W wielu jednostkach pojawia się jednak pytanie, czy i w jakich przypadkach należy tworzyć rezerwy aktuarialne na powyższe świadczenia dla pracowników.

Art. 32 ust. 2 pkt 2 ustawy o rachunkowości, który stanowi o obowiązku dokonywania biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów na rzecz pracowników, nakłada również obowiązek tworzenia rezerw na świadczenia pracownicze. Rezerwy te należy jednak tworzyć tylko wtedy, kiedy z umów o pracę, układu zbiorowego pracy lub przepisów prawa jednoznacznie wynika, iż na pracodawcy ciąży obowiązek wypłaty nagród i odpraw, a ich wysokość jest istotna (z Kodeksu pracy wynika jedynie konieczność wypłaty odpraw emerytalnych, rentowych i pośmiertnych więc na nie zawsze powinno tworzyć się rezerwy pracownicze).

Ustawa o rachunkowości stanowi także, że jednostka dokonuje wyceny rezerw na świadczenia pracownicze nie rzadziej niż na dzień bilansowy, a ich wielkość jest uzasadniona i wiarygodnie oszacowana.

O tym, kto powinien wyznaczać rezerwy na świadczenia pracownicze stanowi natomiast Krajowy Standard Rachunkowości nr 6, zgodnie z którym podczas wyceny rezerw aktuarialnych na świadczenia pracownicze można przyjąć postanowienia Międzynarodowych Standardów Rachunkowości nr 19. Metodą rekomendowaną do szacowania rezerw jest metoda aktuarialna. Zalecane jest, aby jednostka korzystała z usług wykwalifikowanego aktuariusza. Wynika to z faktu, iż ustalenie wysokość rezerw na nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne, rentowe oraz pośmiertne uzależnione jest od szeregu założeń (np. śmiertelność, przejścia na rentę, stopa dyskonta itp.), które należy prognozować w perspektywie nawet kilkudziesięciu lat (np. jeśli firma zatrudnia 20-letniego mężczyznę wtedy musi prognozować wszystkie możliwe dla niego świadczenia do momentu przejścia przez niego na emeryturę, czyli przez 45 lat!).

Należy również mieć na uwadze, iż małe jednostki, które zatrudniają kilkadziesiąt osób, głównie młodych stażem, także powinny kontrolować poziom rezerw na świadczenia pracownicze dokonując raz na minimum 3 lata ich wyceny aktuarialnej w celu sprawdzenia ich istotności bilansowej.


 
źródło: opracowanie własne